ދެ އިންތިޚާބު އެއްދުވަހަކު ބާއްވަން ހުރިހާ އަތޮޅަކުންނާއި ސިޓީތަކުން ވެސް ދެކޮޅު!

4 އެޕްރީލް 2026 ވީ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓުގައި، ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމަށް ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމަށް ހުރިހައި އަތޮޅަކުން ވެސް ނޫނެކޭ ބުނެފިއެވެ.

ބެހެއްޓުނު 588 ވޯޓުފޮށި ގުނައި ނިމުނުއިރު، ސައްހަ ވޯޓުގެ 68.72% (ޖުމްލަ 147,928 ވޯޓު) ލާފައިވަނީ ގާނޫނުއަސާސީއަށް ގެންނަން އުޅުނު 8 ވަނަ އިސްލާހާ ދެކޮޅަށެވެ. އެ އިސްލާހާ އެއްކޮޅަށް ލިބިފައިވަނީ އެންމެ 31.28% ނުވަތަ 67,329 ވޯޓެވެ.

މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު މަޖިލީހުގެ 73 މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން 72 މެމްބަރުންގެ ވޯޓާއެކު ފާސްކުރި މި އިސްލާހުގެ ސަބަބުން، މިހާރު ހިނގަމުންދާ މަޖިލީހުގެ ދައުރު ގާތްގަނޑަކަށް 5 މަސްދުވަހަށް ކުރުވެގެން ދިޔައީހެވެ (މޭ 2029 ގެ ބަދަލުގައި 1 ޑިސެމްބަރު 2028 އަށް ނިމޭގޮތަށް). އަދި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މަޖިލިސް އިންތިޚާބުތައް ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ އެއްކޮށްލެވުނީހެވެ.ޚަރަދު ކުޑަކުރުމަށާއި ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ފަދަ ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި ސަރުކާރުން މި ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓަށް އާނ ބަސް ބުނި ނަމަވެސް އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީން ބުނަމުން ދިޔައީ މިއީ ބާރުތައް އެއްކޮށްލުމަށާއި، ޑިމޮކްރެޓިކް ޖަވާބުދާރީވުން ކުޑަކޮށް، ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީއަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާތަކެއް ހޯދައިދިނުމަށް ސިއްރުން ކުރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.

ރައްޔިތުން އެއްބަސްވީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާއެކުގައެވެ.

ގައުމީ ފެންވަރުގައި ވޯޓުލީ ނިސްބަތް: ލޯކަލް އިންތިޚާބެއްގައި ރެކޯޑު އަދަދެއް

ވޯޓުލުމުގެ ހައްގު ލިބިގެންވާ 294,876 މީހުންގެ ތެރެއިން 219,804 މީހުން ވޯޓުލާފައިވެއެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 74.5% ގެ ނިސްބަތެކެވެ. މިއީ 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުލީ 69% އާ އަޅާބަލާއިރު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މިއީ ކައުންސިލް އަދި އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ (ޑަބްލިއުޑީސީ) ގެ އިންތިޚާބާއެކު މި ތާރީޚީ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓު ނެގުމުން އައި ކުރިއެރުމެއްކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ލާފައިވާ ވޯޓުގެ ތެރެއިން 215,257 ވޯޓު ސައްހަވިއިރު، 4,547 ވޯޓު ވަނީ ބާތިލުވެފައެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 2% ގެ ބާތިލު ވޯޓެވެ. އެއް ދުވަހެއްގައި ތިން އިންތިޚާބު އެކުއެކީގައި ކުރިއަށްގެންދިއުމުގެ އުނދަގޫކަމަށް ބަލާއިރު މިއީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރަނގަޅު އަދަދެކެވެ. މުޅި ރާއްޖެއިން 6 ފޮށްޓަކަށް އެއްވެސް ވޯޓެއް ލާފައިނުވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކުޅުދުއްފުށި އެހެނިހެން-1 އަދި ހުޅުމާލެ ޖަލު-1 ގެ ފޮށި ހިމެނެއެވެ.

ހުރިހާ އަތޮޅަކުންވެސް ބުނީ “ނޫނެކޭ” — އެކަމަކު ތަފާތުވި ނިސްބަތްތައް

މި އިންތިޚާބުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް އިދާރީ ދާއިރާއަކުން މި އިސްލާހަށް އާނއެކޭ ބުނެފައި ނުވުމެވެ. އުތުރުން ހއ. އަތޮޅުން ފެށިގެން ދެކުނުން އައްޑޫ ސިޓީއާ ހަމައަށް، ހުރިހާ ދިމާލަކުންވެސް ކުރިހޯދީ “ނޫން” ވޯޓެވެ. ނަމަވެސް އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި މިކަމާ ދެކޮޅުހެދި ނިސްބަތް ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތެވެ.

• އައްޑޫ ސިޓީއިން މި އިސްލާހާ އެންމެ ބޮޑަށް ދެކޮޅު ހަދާފައިވެއެވެ. އެ ސިޓީން 74.4% މީހުން ނޫނެކޭ ބުނިއިރު އާނއެކޭ ބުނީ އެންމެ 25.6% މީހުންނެވެ. އެއީ 48.8 ޕޮއިންޓުގެ ބޮޑު ތަފާތެކެވެ. 24,075 ވޯޓުލާ މީހުންނާއެކު ރާއްޖޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ދާއިރާއިން 70.2% މީހުން ވޯޓުލާފައިވާއިރު، އެމްޑީޕީގެ މި ބޮޑު ކިއްލާއިން ދިން މެސެޖު ވަރަށް ސާފެވެ.

• އދ. އަތޮޅުން 73.2% މީހުން ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ (8,557 ވޯޓުލާ މީހުންގެ ތެރެއިން 80.1% ވޯޓުލާފައިވާއިރު މިއީ 46.4 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތެއް).

• ހދ. އަތޮޅުގެ ދެކުނު ފޮށިތަކުން 73.5% ނޫނެކޭ ބުނެފައިވަނީ 46.9 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތަކުންނެވެ.

• މާލެ ސިޓީ — ވޯޓުލީ ނިސްބަތް އެންމެ ދަށް (56.7%) ބޮޑު ސަރަހައްދު ކަމުގައިވިޔަސް — 41,465 މީހުންގެ އާބާދީއަކުން 73.0% މީހުން ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ. މިއީ 46 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތެކެވެ. މިއިން ދައްކުވައިދެނީ ވެރިރަށުން މި ހުށަހެޅުމާ ދެކޮޅުހެދި މިންވަރެވެ.

• ގއ. އަތޮޅުން 72.5% ނޫނެކޭ ބުނެފައިވަނީ 45 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތަކުންނެވެ. އަދި ޏ. ފުވައްމުލަކުން 70.6% މީހުން ބުނީ ނޫނެކޭއެވެ.

• ރާއްޖޭގައި އެންމެ ހަލުވިކޮށް އާބާދީ އިތުރުވަމުން އަންނަ ހުޅުމާލޭގައި (28,679 ވޯޓުލާ މީހުން) 69.5% ވޯޓުލީ ނިސްބަތަކާއެކު 68.8% މީހުން ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ. ބ. އަތޮޅުންވެސް ހަމަ މި ނިސްބަތުން (68.8%) ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ.

• މެދު މިންވަރަކަށް ބަލާއިރު، އއ. އަތޮޅުން 68.1% (ވޯޓުލީ ނިސްބަތް: 84.6%)، ކ. އަތޮޅުން 67.5%، އަދި ވިލިމާލެއިން 66.9% ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ (ނަމަވެސް ވިލިމާލޭގެ ވޯޓުލީ ނިސްބަތް ހުރީ 61.5% ގައެވެ). ދ. އަތޮޅާއި ރ. އަތޮޅުން ނޫނެކޭ ބުނެފައިވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 66.6% އާއި 66.7% އާ ދެމެދުގައެވެ.

• ހއ. އަތޮޅުގެ 14,712 ވޯޓުލާ މީހުންގެ ތެރެއިން 65.9% ނޫނެކޭ ބުނިއިރު، ނ. އަތޮޅުން 65.7% އަދި ށ. އަތޮޅުން 64.9% ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ (ށ. އަތޮޅަކީ މުޅި ރާއްޖެއިންވެސް ވޯޓުލީ ނިސްބަތް އެންމެ މަތި އެއް އަތޮޅެވެ؛ 83.8%).

• ތަފާތު ކުޑަ އަތޮޅުތަކަށް ބަލާއިރު، ތ. އަތޮޅުން 64.7%، ޅ. އަތޮޅުން 64.6%، އަދި ލ. އަތޮޅުން 64.5% މީހުން ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ (12,704 މީހުންނާއެކު 29 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތެއް). ވ. އަތޮޅުން 63.9% އަދި މ. އަތޮޅުން 63.1% ނޫނެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ (މިއީ 26.2 ޕޮއިންޓުގެ ތަފާތެކެވެ. ދެވަނައަށް އެންމެ ކުޑަ ތަފާތެވެ).

• މުޅި ރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ތަފާތު ކުޑަ ނަތީޖާއެއް ނުކުމެފައިވަނީ ފ. އަތޮޅުންނެވެ. އެ އަތޮޅުން 38.8% މީހުން އާނއެކޭ ބުނިއިރު، 61.2% މީހުން ބުނީ ނޫނެކޭއެވެ. މިއީވެސް 22.4 ޕޮއިންޓުގެ ފަރަގަކުން ނޫނެކޭ ބުނި ބުނުމެއް ނަމަވެސް، މިއީ “އާނ” އަށް އެންމެ ގާތްކުރި ނަތީޖާއެވެ. ފ. އަތޮޅުންވަނީ މުޅި ރާއްޖެއިންވެސް އެންމެ ގިނަ މީހުން ވޯޓުލީ އަތޮޅުގެ ރެކޯޑު ހޯދާފައެވެ (87.5%). މިއިން ދައްކައިދެނީ މި ކުޑަ ތަފާތަކީ ވޯޓުލާން ނުނިކުތުމުގެ ސަބަބުން އައި ނަތީޖާއަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ރައްޔިތުންގެ ހަގީގީ ވިސްނުން ކަމެވެ.

ރިސޯޓު ފޮށިތައް: އެންމެ ބޮޑަށް ދެކޮޅު ހެދި ފޮށިތައް

ރިސޯޓުތަކުގައި ބެހެއްޓި ވޯޓުފޮށިތަކުން “ނޫން” އަށް ލިބުނު ވޯޓު އަތޮޅުތަކަށްވުރެވެސް މަތީގައި އުޅެއެވެ. ވަން އެންޑް އޮންލީ ރީތިރަށް ރިސޯޓު ފޮށްޓަށް ލެވުނު ސައްހަ 170 ވޯޓުގެ ތެރެއިން 90.6% މީހުން ވޯޓުލީ އިސްލާހާ ދެކޮޅަށެވެ. މިއީ މުޅި ރާއްޖެއިންވެސް އެންމެ މަތިން ނޫނެކޭ ބުނި ފޮށްޓެވެ. އދ. ފެންފުށި ފޮށިން 87.4% ދެކޮޅަށް ވޯޓުލިއިރު، ޝެވަލް ބްލާންކް ރަންދެލި އިން 86.5% އަދި ވިލާ އިން 83.0% މީހުން ވޯޓުލީ ދެކޮޅަށެވެ. ހުރިހާ ރިސޯޓު ފޮށިތައް އެއްކޮށްލުމުން، 86.6% ގެ ވޯޓުލީ ނިސްބަތަކާއެކު 77.9% މީހުން ވޯޓުލާފައިވަނީ “ނޫން” އަށެވެ.

ފާހަގަކޮށްލެވޭ ވަކިވަކި ފޮށިތައް

އެއްވެސް އަތޮޅަކުން ޖުމްލަކޮށް އާނއެކޭ ބުނެފައި ނުވި ނަމަވެސް، ބައެއް ވަކި ފޮށިތަކުން މި އިސްލާހާ އެއްކޮޅަށް ނަތީޖާ ނުކުމެފައިވެއެވެ. މާލޭގެ މެދު ހެންވޭރު-4 އަކީ މުޅި ރާއްޖެއިންވެސް އެންމެ ގިނައިން އާނއެކޭ ބުނި ފޮށްޓެވެ. އެ ފޮށްޓަށް 74.0% އެއްކޮޅަށް (219 އާނ، 77 ނޫން) ލިބުނެވެ. ތިނަދޫ ދެކުނު-1 އިން 66.9% އާނއެކޭ ބުނިއިރު، ކ. ގުރައިދޫ-3 އިން 66.1% އަދި ހއ. ވަށަފަރު-1 އިން 63.8% މީހުން ބުނީ އާނއެކޭއެވެ. ލ. އަތޮޅަށް ބަލާއިރު، ލ. ފޮނަދޫ-2 ފޮއްޓަކީ އާނއެކޭ ބުނި މަދު ރަށްރަށުގެ ފޮށިތަކުގެ ތެރެއިން ފޮށްޓެކެވެ (56.9%). އަދި ލ. މާވަހު-1 ފޮށިންވެސް 55.4% މީހުން އާނއެކޭ ބުނެފައިވެއެވެ.

އަނެއްކޮޅުން ބަލާއިރު، ގއ. އަތޮޅު މާލެ-4 ފޮށިން އާނއެކޭ ބުނެފައިވަނީ އެންމެ 10.4% މީހުންނެވެ (89.6% ނޫން). އަދި އއ. ބޮޑުފޮޅުދޫ-1 ފޮށިން 84.3% މީހުން ވޯޓުލީ އިސްލާހާ ދެކޮޅަށެވެ.

ވޯޓުލީ ނިސްބަތް: ވެރިރަށަށްވުރެ ރަށްފުށު ކުރީގައި

ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ވޯޓުލުމަށް ނުކުތް މީހުންގެ ނިސްބަތުގައި އަތޮޅުތެރެއާއި މާލެ ސަރަހައްދާ ދެމެދު ބޮޑު ތަފާތެއް އެބަހުއްޓެވެ. އަތޮޅުތަކުން ގަވާއިދުން 75% އަށްވުރެ މަތިން ވޯޓުލާފައިވެއެވެ. ފ. އަތޮޅު 87.5% އާއެކު އެންމެ ކުރީގައި އޮތްއިރު، އޭގެ ފަހަތުން ދ. އަތޮޅު 84.9%، އއ. އަތޮޅު 84.6%، ށ. އަތޮޅު 83.8%، އަދި މ. އަތޮޅު 82.8% ހޯދާފައިވެއެވެ.

އިދިކޮޅަށް ބަލާއިރު، ގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަހައްދުގެ ނިސްބަތް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށެވެ. މާލެ ސިޓީގައި ވޯޓުލާފައިވަނީ އެންމެ 56.7% މީހުންނެވެ. މިއީ ބޮޑެތި ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ދަށް ނިސްބަތެވެ. ވިލިމާލެއިން 61.5% އަދި ހުޅުމާލެއިން 69.5% މީހުން ވޯޓުލާފައިވެއެވެ. މިއީ މީގެ ކުރީގެ ލޯކަލް އިންތިޚާބުތަކާވެސް އެއްގޮތް ނަތީޖާއެއް ނަމަވެސް، މިފަހަރު ވެރިރަށާއި ރަށްފުށުގެ ތަފާތު މާ ބޮޑެވެ. އަތޮޅުތެރޭގެ ރައްޔިތުން ވޯޓުލާން ނުކުތްއިރު، މާލޭގެ ގިނަ ބަޔަކު ތިބީ ގޭގައެވެ — ނަމަވެސް އެ ނުކުތް މީހުންވެސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތަކުން އިސްލާހާ ދެކޮޅަށް ވޯޓުދީފައެވެ.

“ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ އަޅުގަނޑު އިޙްތިރާމާއެކު ގަބޫލުކުރަން.” — އެކްސްގައި ރައީސް މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު

2003 ގެ ފަހުން ބޭއްވި ފުރަތަމަ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓު

ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ވޯޓަކީ އޮކްޓޯބަރު 2003 ގެ ފަހުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނެގުނު ފުރަތަމަ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެވެ. 2003 ގައި ނެގުނީ އޭރުގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމަށް އިތުރު 5 އަހަރުގެ ދައުރެއް ދިނުމާ މެދު ރައްޔިތުންނަށް ފެންނަ ގޮތެއް ބެލުމަށެވެ. އެ ފަހަރު 77% މީހުން ވޯޓުލާން ނުކުމެ، 90% މީހުން ވަނީ އާނއެކޭ ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް 2026 ގެ ނަތީޖާ މިއާ މުޅިން ތަފާތެވެ: އަލަށް އަމަލުކުރަން ފެށި ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓު ނެގުމުގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 15/2025) ގެ ދަށުން ނެގުނު މި ވޯޓުގައި، މިހާރު އޮތް ސަރުކާރުގެ ހުށަހެޅުމަށް ރައްޔިތުން ވަނީ ކަނޑައެޅިގެން ނޫނެކޭ ބުނެފައެވެ.

މި ވޯޓު ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބާއި އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީތަކުގެ އިންތިޚާބާވެސް އެކުއެކީގައެވެ. އެހެންކަމުން 4 އެޕްރީލް 2026 ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ 2008 ވަނަ އަހަރު ގިނަ ޕާޓީ އެކުލެވޭ ޑިމޮކްރެސީ ރާއްޖެއަށް އައިފަހުން ބޭއްވުނު އެންމެ އޮޅުންބޮޅުންބޮޑު (ކޮމްޕްލެކްސް) އިންތިޚާބީ ދުވަހަށެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ތިން ވޯޓުކަރުދާހަށް ވޯޓުލާން ޖެހުނެވެ.

ދެން ވާނީ ކިހިނެއް؟

މި ނަތީޖާއިން ދައްކައިދެނީ ގާނޫނުއަސާސީއަށް ގެންނަން އުޅުނު 8 ވަނަ އިސްލާހު ތަސްދީގު ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ. މިހާރު ހިނގަމުންދާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދައުރު ކުރިންވެސް އޮތްގޮތަށް މޭ 2029 އާ ހަމައަށް ދެމިއޮންނާނެއެވެ. އަދި ދެން އަންނަ މަޖިލިސް އިންތިޚާބެއް އޮންނާނީ 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ ވަކިންނެވެ. އިންތިޚާބުތައް އެއްކޮށްލުމުން 8 މިލިއަން ޑޮލަރު ސަލާމަތްވެ، އިދާރީ ބުރަ ކުޑަވެގެންދާނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ދެއްކި ހުއްޖަތް ރައްޔިތުން ވަނީ ގަބޫލުނުކޮށްފައެވެ.

މި ވޯޓާއެކުއެކީގައި ބޭއްވުނު ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި އެމްޑީޕީން ހޯދި ބޮޑު ކާމިޔާބީއާ (މީގެ ތެރޭގައި 5 ސިޓީގެ މޭޔަރުކަންވެސް ހިމެނޭ) އެކު، ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ނަތީޖާއަކީ މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރަށާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ 72 ގޮނޑީގެ ސުޕަމެޖޯރިޓީއެއް އޮތް ވެރިކަންކުރާ ޕީއެންސީއަށް ރައްޔިތުން ދިން ވަރަށް ވަރުގަދަ އިންޒާރެކެވެ. މަޖިލީހުގެ ބާރުވެރިކަމާއި ރައްޔިތުންގެ ވިންދާ ދެމެދު މިހާ ބޮޑު ފަރަގެއް ދިވެހި ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި ފެނިފައިވަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ.

އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ ބެހެއްޓުނު 588 ފޮށީގެ ތެރެއިން 588 ފޮށި ގުނައި ނިންމައި ފައިނަލް ނަތީޖާ އިއުލާންކޮށްފައެވެ.